Bệnh Chikungunya là gì? Nguyên nhân và triệu chứng thường gặp

1. Bệnh Chikungunya là gì?

Chikungunya (đọc là “chi-kun-gun-ya”) là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Chikungunya (CHIKV) gây ra. Đây là loại virus thuộc họ Togaviridae, chi Alphavirus. Bệnh lây truyền sang người chủ yếu thông qua vết đốt của muỗi Aedes aegypti và Aedes albopictus – cùng loài muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết và virus Zika.

Từ “Chikungunya” có nguồn gốc từ ngôn ngữ Kimakonde ở Đông Phi, mang ý nghĩa “khom lưng” hoặc “gập người”, mô tả tư thế đặc trưng của người bệnh khi phải chịu đựng các cơn đau khớp nghiêm trọng.

Mặc dù bệnh Chikungunya thường không gây tử vong, nhưng lại tạo ra gánh nặng lớn cho người bệnh bởi những cơn sốt cao kèm đau khớp kéo dài nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng sau khi nhiễm bệnh.

2. Nguyên nhân gây bệnh Chikungunya

Nguyên nhân trực tiếp gây bệnh là virus Chikungunya. Tuy nhiên, yếu tố quan trọng hơn chính là trung gian truyền bệnh – muỗi vằn Aedes.

2.1. Con đường lây truyền

• Qua muỗi đốt: Khi muỗi Aedes hút máu một người đang nhiễm virus, virus sẽ nhân lên trong cơ thể muỗi. Sau khoảng 4 – 7 ngày, muỗi mang virus có thể truyền bệnh sang người khác thông qua vết đốt.

  

• Không lây trực tiếp từ người sang người: Chikungunya không lây qua tiếp xúc thông thường, ôm hôn, hay dùng chung đồ dùng. Con đường lây chủ yếu là qua muỗi.

• Một số trường hợp hiếm gặp: Có thể lây từ mẹ sang con trong quá trình sinh nở, hoặc qua truyền máu nếu nguồn máu bị nhiễm virus.

2.2. Yếu tố nguy cơ

• Khu vực khí hậu nhiệt đới, cận nhiệt đới – nơi muỗi vằn sinh sống và phát triển mạnh.

• Mùa mưa: Nước đọng tạo điều kiện cho muỗi sinh sản.

• Người từng đi du lịch hoặc sinh sống ở vùng có dịch: Châu Phi, Nam Á, Đông Nam Á, Nam Mỹ, Caribe.

• Thiếu biện pháp phòng chống muỗi: Không dùng màn, không phun thuốc diệt muỗi, để nước tù đọng quanh nhà.

3. Triệu chứng thường gặp của bệnh Chikungunya

Thời gian ủ bệnh của virus Chikungunya thường kéo dài 3 – 7 ngày sau khi bị muỗi đốt. Một số trường hợp có thể ủ bệnh đến 12 ngày.

Các triệu chứng điển hình bao gồm:

3.1. Triệu chứng chính

• Sốt cao đột ngột: Nhiệt độ cơ thể có thể lên tới 39 – 40°C, thường kéo dài 2 – 5 ngày.

• Đau khớp dữ dội: Đây là đặc trưng nổi bật nhất của bệnh, thường ở các khớp nhỏ như cổ tay, ngón tay, mắt cá, nhưng đôi khi lan ra khớp lớn hơn. Cơn đau có thể khiến người bệnh khó vận động, đi lại tập tễnh.

• Đau cơ, đau đầu, mệt mỏi toàn thân.

• Phát ban ngoài da: Ban đỏ dạng dát sẩn, xuất hiện ở khoảng 40 – 50% người bệnh, thường nổi trên thân mình và tay chân.

3.2. Triệu chứng khác

• Buồn nôn, nôn ói, chán ăn.

• Viêm kết mạc nhẹ (đỏ mắt).

• Sưng hạch bạch huyết.

3.3. Thời gian hồi phục

• Phần lớn bệnh nhân hồi phục sau 7 – 10 ngày.

• Tuy nhiên, khoảng 30 – 40% người bệnh vẫn còn đau khớp kéo dài nhiều tuần, thậm chí nhiều tháng. Trường hợp này dễ nhầm lẫn với bệnh viêm khớp dạng thấp.

3.4. Đối tượng dễ bị nặng

Mặc dù tỷ lệ tử vong do Chikungunya rất thấp, nhưng bệnh có thể diễn tiến nặng hơn ở:

• Trẻ sơ sinh bị lây từ mẹ trong lúc sinh.

• Người cao tuổi.

• Người có bệnh nền: tim mạch, tiểu đường, suy giảm miễn dịch.

4. Phân biệt Chikungunya với sốt xuất huyết và Zika

Do cùng chung vật chủ trung gian là muỗi Aedes, Chikungunya dễ bị nhầm lẫn với các bệnh khác như sốt xuất huyết hay Zika.

• So với sốt xuất huyết: Cả hai đều có sốt cao, đau đầu, phát ban. Tuy nhiên, sốt xuất huyết thường kèm chảy máu dưới da, giảm tiểu cầu và có nguy cơ sốc, trong khi Chikungunya lại nổi bật bởi đau khớp dữ dội.

• So với Zika: Zika thường nhẹ hơn, ít sốt cao, nhưng lại nguy hiểm cho phụ nữ mang thai do nguy cơ gây dị tật đầu nhỏ ở thai nhi.

Việc chẩn đoán chính xác cần dựa vào xét nghiệm máu để tìm kháng thể hoặc vật liệu di truyền của virus.

5. Biến chứng có thể gặp

Hầu hết người bệnh sẽ hồi phục, tuy nhiên vẫn có thể gặp một số biến chứng:

• Đau khớp mạn tính kéo dài nhiều tháng.

• Viêm cơ tim, viêm gan, viêm thần kinh (rất hiếm).

• Tử vong: Tỷ lệ thấp, chủ yếu ở nhóm người già yếu hoặc có bệnh nền nặng.

Bệnh Chikungunya là một bệnh truyền nhiễm do muỗi Aedes truyền, với đặc trưng là sốt cao đột ngột kèm đau khớp dữ dội. Mặc dù ít khi gây tử vong, nhưng bệnh có thể ảnh hưởng lớn đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống của người bệnh do các triệu chứng kéo dài.

Việc nâng cao hiểu biết về nguyên nhân và triệu chứng của bệnh là bước đầu tiên để mỗi người chủ động phòng ngừa. Cách tốt nhất hiện nay vẫn là kiểm soát muỗi và bảo vệ bản thân khỏi muỗi đốt bằng các biện pháp như diệt lăng quăng, ngủ màn, dùng kem chống muỗi, và giữ gìn vệ sinh môi trường.

Chikungunya có thể chưa phổ biến tại Việt Nam, nhưng trong bối cảnh khí hậu nóng ẩm và toàn cầu hóa, chúng ta hoàn toàn có nguy cơ phải đối mặt với dịch bệnh này. Chủ động phòng ngừa chính là “lá chắn” bảo vệ sức khỏe cho bản thân và cộng đồng.

Để phòng chống bệnh Chikungunya, việc diệt muỗi là một việc làm cần thiết. Nếu bạn chưa biết cách để loại trừ muỗi khỏi môi trường sống của mình thì có thể liên hệ đến Công ty diệt mối Long Quân qua hotline 0965.105.33 để được hỗ trợ tận tình. 

>>> XEM THÊM: Tư vấn miễn phí xử lý mối, muỗi theo từng trường hợp cụ thể tại Quảng Trị

=============================

CÔNG TY CỔ PHẦN UDCN PHÒNG CHỐNG ẨN HỌA LONG QUÂN
Chuyên cung cấp dịch vụ diệt mối, muỗi, gián tại Quảng Bình, Quảng Trị, Nghệ An

Địa chỉ: 333 Trần Hưng Đạo, Thị xã Quảng Trị, tỉnh Quảng Trị

Hotline: 0965.105.333 - 0905.282.044 - 0915.063.080

Email: longquan@gmail.com 

Website: https://dietmoilq.com

Fanpage: https://www.facebook.com/dietmoilongquan